Η DBT-informed CBT είναι μια προσέγγιση που «δανείζεται» βασικές αρχές και τεχνικές από τη Διαλεκτική Συμπεριφορική Θεραπεία (Dialectical Behavior Therapy – DBT) και τις ενσωματώνει σε ένα πλαίσιο Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας, χωρίς να ακολουθεί απαραίτητα το πλήρες, δομημένο, manual-based πρωτόκολλο της κλασικής DBT.
Τι είναι η DBT-informed CBT;
Η DBT-informed CBT βασίζεται στη λογική της ΓΣΘ, αλλά ενισχύεται με δεξιότητες και στάσεις που προέρχονται από τη DBT, όπως η ενσυνειδητότητα, η ανοχή στην ένταση, η ρύθμιση συναισθήματος και η αποτελεσματική διαπροσωπική επικοινωνία. Δεν πρόκειται για ένα πλήρες πρόγραμμα DBT (με ομαδική εκπαίδευση δεξιοτήτων, τηλεφωνική υποστήριξη κ.λπ.), αλλά για μια πιο ευέλικτη εφαρμογή των αρχών της, προσαρμοσμένη στις ανάγκες του ατόμου μέσα στο πλαίσιο ατομικής θεραπείας.
Οι βασικές αρχές της προσέγγισης
Η DBT δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη «διαλεκτική» ισορροπία ανάμεσα στην αποδοχή και την αλλαγή: αναγνωρίζουμε ότι οι αντιδράσεις του ατόμου έχουν νόημα με βάση την ιστορία του, ενώ ταυτόχρονα δουλεύουμε σε νέους τρόπους διαχείρισης των συναισθημάτων και των δυσκολιών. Σε μια DBT-informed CBT παρέμβαση, αυτό μεταφράζεται σε κλίμα αποδοχής, με σαφή δομή, στόχους και έμφαση στην εξάσκηση νέων δεξιοτήτων στην καθημερινότητα.
Ποιες δεξιότητες δουλεύουμε;
Σε αυτό το πλαίσιο, συνήθως εστιάζουμε σε τέσσερις βασικούς άξονες δεξιοτήτων, προσαρμοσμένους στις ανάγκες του/της θεραπευόμενου/ης:
- Ενσυνειδητότητα (mindfulness): καλλιέργεια επίγνωσης της τωρινής στιγμής, παρατηρώντας σκέψεις και συναισθήματα χωρίς άκαμπτη κριτική.
- Ανοχή στην ένταση: τρόποι να αντέχει κανείς τα έντονα συναισθήματα χωρίς να οδηγείται σε παρορμητικές, αυτοκαταστροφικές ή συμπεριφορές αποφυγής.
- Ρύθμιση συναισθήματος: εκμάθηση στρατηγικών για κατανόηση, ονομασία και ρύθμιση έντονων συναισθημάτων, μειώνοντας την ευαλωτότητα σε συναισθηματικές «εκρήξεις».
- Διαπροσωπική αποτελεσματικότητα: ανάπτυξη δεξιοτήτων διεκδικητικότητας, οριοθέτησης και διατήρησης σχέσεων με σεβασμό τόσο προς τον εαυτό όσο και προς τον άλλο.
Σε ποιες δυσκολίες μπορεί να βοηθήσει;
Η DBT-informed CBT είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχουν έντονες συναισθηματικές διακυμάνσεις, παρορμητικότητα, δυσκολίες στις σχέσεις και δυσκολία στη διαχείριση συγκρούσεων. Μπορεί να προσφέρει σημαντική υποστήριξη σε άτομα με στοιχεία συναισθηματικής απορρύθμισης, ιστορικό τραυματικών εμπειριών, δυσκολίες στον έλεγχο θυμού, χρήση ουσιών ή αυτοκαταστροφικές τάσεις, διαταραχές προσωπικότητας προσαρμοσμένη πάντα στο επίπεδο ασφάλειας και στο θεραπευτικό πλαίσιο της ατομικής θεραπείας.